Brodawki wirusowe są bardzo częstymi infekcjami skóry u dzieci. Zmiany mogą być rozległe i powodować dolegliwości bólowe, stąd też konieczne jest włączenie skutecznego leczenia. Terapia brodawek wirusowych u dzieci jest niekiedy trudna i wymaga cierpliwości zarówno ze strony pacjenta, jak i lekarza.
Dział: Studium przypadku
Biegunka podróżnych jest najczęstszą dolegliwością podróżujących dzieci. W artykule przedstawiono aktualną wiedzę na temat biegunki podróżnych u dzieci z uwzględnieniem epidemiologii, czynników ryzyka, środków zapobiegawczych, objawów, powikłań, czynników sprawczych oraz postępowania terapeutycznego.
Świerzb jest chorobą pasożytniczą skóry, za którą odpowiadają roztocza świerzbowca Sarcoptes scabiei. Infekcja przenosi się poprzez kontakt bezpośredni i/lub pośredni. Podkreśla się, że infekcja zdecydowanie częściej dotyczy dzieci i młodych dorosłych, najprawdopodobniej wskutek niedostatecznej diagnostyki i niekiedy braku uczucia świądu. Rozpoznanie choroby następuje na podstawie charakterystycznego obrazu klinicznego w połączeniu z wywiadem medycznym i wynikami badań pomocniczych. W przypadku świerzbu za główne cele terapeutyczne uznaje się eradykację pasożytów, zapobieganie rozprzestrzenianiu się infekcji na inne osoby, zmniejszanie nasilenia świądu oraz rozpoznanie i leczenie ewentualnych powikłań. Konieczne jest prowadzenie równoczesnej terapii u pacjentów zarażonych, domowników i osób mających z nimi kontakt, co wynika z ryzyka występowania infekcji bezobjawowej lub przedłużonego okresu latencji objawów. W poniższym artykule opisano możliwości terapeutyczne w przypadku świerzbu, ze szczególnym uwzględnieniem permetryny 5% w kremie.
Zapalenie skóry (dermatitis) i wyprysk to pojęcia, które bywają stosowane zamiennie, głównie z uwagi na ich ogólny charakter i rozwój stanu zapalnego obejmującego powierzchowne warstwy skóry właściwej oraz stanu gąbczastego naskórka. Świąd uznawany jest za objaw chorobowy i może występować w obrębie powierzchni skóry, błon śluzowych, górnego odcinka układu oddechowego i spojówek. Warto podkreślić, że w zależności od wieku pacjenta przyczyny zapalnych zmian skórnych z towarzyszącym świądem są różne. W poniższym artykule omówiono najczęściej występujące dermatozy świądowe: atopowe zapalenie skóry, infekcyjne, mastocytozę, z uwzględnieniem zaleceń terapeutycznych.
„Ból to subiektywnie przykre oraz jednoznacznie negatywne wrażenie zmysłowe i emocjonalne powstające pod wpływem bodźców uszkadzających tkankę lub zagrażających jej uszkodzeniu albo opisywanym w kategoriach takiego uszkodzenia”. Populacja dziecięca stanowi szczególną grupę pacjentów, u których ocena dolegliwości bólowych jest szczególnie trudna, dlatego istotne jest dobranie odpowiedniej skali oceny bólu. Najczęściej wykorzystywane skale to: NRS, VAS, VRS. W przypadku pacjentów pediatrycznych, w zależności od wieku, wykorzystuje się: MPIS/NIPS, FLACC, skalę Oucher, skalę Wang-Becker. W przypadku leczenia zamkniętego rozróżniamy leczenie bólu ostrego i przewlekłego. Do leczenia przewlekłego stosuje się: paracetamol, ibuprofen, kwas acetylosalicylowy, ketoprofen, metamizol. Na drugim stopniu drabiny analgetycznej wykorzystuje się: morfinę, fentanyl, oksykodon, metadon i hydromorfon. Analgezja multimodalna polega na stosowaniu terapii kilkoma lekami przeciwbólowymi lub łączeniu ich z koanalgetykami w celu zmniejszenia liczby działań niepożądanych.
Charakterystyczną formą kontaktowego zapalenia skóry z podrażnienia jest pieluszkowe zapalenie skóry – PZS (ang. Diaper dermatitis, Dermatitis glutealis), czyli jedno z najczęstszych schorzeń wieku niemowlęcego i wczesnodziecięcego. Objawia się jako stan zapalny skóry zlokalizowany w miejscu przylegania pieluszki, najczęściej przyjmując postać zmian rumieniowych. Skóra zmieniona chorobowo wymaga szczególnego traktowania oraz starannie dobranych preparatów do codziennej pielęgnacji. Prawidłowa pielęgnacja jest również elementem profilaktyki pieluszkowego zapalenia skóry.
Ostre podgłośniowe zapalenie krtani to ostra infekcja, najczęściej o etiologii wirusowej, prowadząca do obrzęku błony śluzowej wyściełającej gardło, krtań i tchawicę. W większości przypadków jest to choroba samoograniczająca się, jednak nasilona duszność u małych dzieci może być stanem zagrażającym życiu i wymagać szybkiego leczenia [1].
Padaczka u dzieci jest niezwykle heterogennym zespołem chorobowym. To zróżnicowanie dotyczy zarówno etiologii, przebiegu, jak i terapii. W pracy przedstawiono warunki konieczne do spełnienia przy wyborze leczenia oraz sposoby leczenia niektórych encefalopatii padaczkowych.
Skóra pełni wiele różnorodnych zadań, z których najważniejsze to pełnienie funkcji fizycznej i chemicznej bariery przed zewnętrznymi czynnikami środowiska, a także funkcji immunologicznej, w której pośredniczy szereg komórek (m.in. keratynocyty, komórki dendrytyczne, limfocyty i mastocyty). Wszystkie te elementy układu współpracują ze sobą w koordynowaniu odpowiedzi odpornościowej.
Alergia na białka mleka krowiego (ABMK) to powtarzająca się odpowiedź odpornościowa na białka pochodzące z mleka krowiego będąca najbardziej rozpowszechnioną formą alergii występującą u niemowląt i małych dzieci. Jest następstwem atypowej odpowiedzi odpornościowej o charakterze IgE-zależnym, IgE-niezależnym oraz o charakterze mieszanym. Odpowiedź IgE-zależna cechuje się natychmiastowością (początek w ciągu kilku minut do pierwszych 2 godzin po kontakcie z alergenem – wyjątkowo po 6–12 godz.) i daje głównie objawy skórne, oddechowe, niekiedy anafilaktyczne. Cechuje ją także obecność we krwi swoistych przeciwciał klasy IgE oraz dodatnich testów skórnych (testy punktowe). Odpowiedź IgE-niezależna, najczęściej o charakterze komórkowym charakteryzuje się przede wszystkim objawami ze strony układu pokarmowego. Jak dotąd dla tego typu odpowiedzi nie ustalono wiarygodnych metod diagnostycznych, ponieważ odpowiedź ta jest spowodowana przez różne komórki i różne cytokiny. Ten typ reakcji obejmuje takie schorzenia wywołane białkiem pokarmowym, jak: alergiczne zapalenie jelita grubego (FPIAP), zapalenie jelit wywołane białkami pokarmowymi (FPIES), enteropatię wywołaną białkami pokarmowymi (FPE), eozynofilowe zaburzenia żołądkowo-jelitowe (EGID), w tym eozynofilowe zapalenie przełyku (EoE). Wymagają one do rozpoznania wykonania endoskopii i pobrania wycinków do badania histopatologicznego. Mogą także wystąpić objawy bardziej niespecyficzne, które stosunkowo łatwo pomylić z czynnościowymi zaburzeniami osi mózg–jelito, takimi jak zespół jelita drażliwego, kolka niemowlęca czy też zaparcie. W pracy przedstawiono praktyczne zasady rozpoznawania i leczenia ABMK – postaci łagodnej, umiarkowanej i ciężkiej.
Alergiczny nieżyt nosa (ANN) jest powszechną przewlekłą chorobą układu oddechowego, która dotyka miliony osób na świecie, ma istotny wpływ na jakość życia, efekty uczenia, produktywność i choroby współistniejące, w tym astmę i zapalenie spojówek. Pomimo wysokiej zachorowalności, pogarszania codziennego funkcjonowania oraz znacznego obciążenia sytemu opieki zdrowotnej, ANN pozostaje ciągle niedoszacowany: niedostatecznie diagnozowany i niedostatecznie leczony, co szczególnie często obserwuje się w populacji dziecięcej. Głównymi objawami ANN, IgE-zależnego zapalenia błony śluzowej nosa są: kichanie, swędzenie i wyciek z nosa oraz niedrożność nosa. Postępowanie kliniczne ma na celu złagodzenie i kontrolę objawów, wyeliminowanie zapalenia alergicznego i potencjalne wywołanie tolerancji na alergen za pomocą immunoterapii alergenowej. W większości przypadków ANN wykazuje zadowalającą odpowiedź na farmakoterapię. Leczenie farmakologiczne powinno być bezpieczne, skuteczne i łatwe do podania, ponieważ leczy się pacjentów z przewlekłą chorobą, czasami przez długi czas. Najczęściej stosowane preparaty to: doustne lub donosowe leki przeciwhistaminowe, donosowe glikokortykosteroidy lub leki złożone – zdefiniowane połączenie donosowych leków przeciwhistaminowych i glikokortykosteroidów. Na podstawie badań można stwierdzić, że najbardziej skuteczna jest terapia lekiem złożonym, zwłaszcza w umiarkowanym i ciężkim ANN, opornym na wcześniejsze leczenie. Zgodnie z europejskimi regulacjami takie leki dostępne są dla dzieci powyżej 12. r.ż. Niektórzy alergicy i ich opiekunowie mimo prowadzonego leczenia nie są zadowoleni z jego efektów, osiągając tylko częściową kontrolę choroby. Powstają więc nowe inicjatywy, takie jak EUFOREA, rozwijane równolegle z już istniejącymi, takimi jak ARIA, aby integrować pacjentów i pracowników służby zdrowia w procesie terapeutycznym i tworzyć nowe zalecenia, które będą najbliższe idei medycyny precyzyjnej, dostarczającej odpowiednie leczenie właściwemu pacjentowi we właściwym czasie.
Skóra dzieci w porównaniu do skóry dorosłych charakteryzuje się licznymi odrębnościami przekładającymi się na większą wrażliwość. Zwiększona podatność skóry dzieci na skutki ekspozycji na promieniowanie ultrafioletowe wskazuje, że dzieci i ich rodzice muszą być odpowiednio wyedukowani w zakresie fotoprotekcji. W poniższym artykule omówiono zasady fotoprotekcji u dzieci.