Właściwa równowaga mikrobioty przewodu pokarmowego ma kluczowe znaczenie dla utrzymania zdrowia. Zmiany w składzie i/lub aktywności mikrobioty, znane jako dysbioza, odgrywają istotną rolę w powstawaniu wielu chorób. Metody modyfikacji mikrobioty, w tym stosowanie „biotyków” (probiotyków, prebiotyków, synbiotyków i postbiotyków), wzbudzają duże zainteresowanie. Istnieje jednak wiele sprzecznych opinii na temat ich skuteczności i wartości. Czy są one tylko elementem marketingu, czy też rzeczywiście przynoszą korzyści? Co jest prawdą, a co fałszem? W artykule omówiono dane na temat stosowania biotyków u dzieci.
Dział: Pediatria interdyscyplinarna
Pelargonia afrykańska (Pelargonium sidoides) zawiera wiele aktywnych związków o korzystnych właściwościach zdrowotnych. Jednym z głównych jest umkalina, która wykazuje działanie przeciwwirusowe i przeciwzapalne. Dodatkowo pelargonia zawiera flawonoidy, garbniki, olejki eteryczne, które wspierają układ odpornościowy i pomagają w walce z infekcjami. Może stanowić alternatywę dla antybiotyków w przypadku infekcji górnych dróg oddechowych u dzieci. Badania wykazały, że ekstrakt z tej rośliny może skracać czas trwania objawów choroby i pomagać w łagodzeniu dolegliwości. Jej działanie przeciwwirusowe jest szczególnie korzystne, gdyż większość infekcji wieku dziecięcego ma takie właśnie podłoże. Poza tym pelargonia afrykańska jest bezpieczna.
Jedną z najczęstszych przyczyn zgłaszania się pacjentów pediatrycznych do lekarza jest ostry nieżyt żołądkowo-jelitowy. Wiodącym czynnikiem etiologicznym biegunek bakteryjnych jest Campylobacter spp. Według raportu ECDC oraz EFSA z grudnia 2022 r. pierwszą najczęściej zgłaszaną chorobą odzwierzęcą u ludzi była kampylobakterioza. Ostre infekcje przewodu pokarmowego wywołane tym patogenem przenoszone są drogą pokarmową i zazwyczaj objawiają się biegunką, wymiotami, bólami brzucha, gorączką oraz obecnością śluzu i krwi w kale. Celem niniejszej pracy była analiza przypadków dzieci z zakażeniem Campylobacter spp. hospitalizowanych w Oddziale Gastroenterologii między styczniem 2022 r., a marcem 2023 r. Kampylobakteriozę rozpoznano u 3% spośród 630 pacjentów z nieżytem żołądkowo-jelitowym. Najczęstszym objawem w tej grupie chorych była biegunka i krew w stolcu, u większości obserwowano wzrost wskaźników stanu zapalnego, u ponad połowy uwidoczniono zmiany w obrazie wątroby w USG. Opisano 2 przypadki kliniczne: chłopca, u którego kampylobakteriozie towarzyszyło pierwsze ujawnienie obecności uchyłka Meckela oraz chłopca z koinfekcją bakteriami Campylobacter, Salmonelli oraz rotawirusem. Ze względu na to, że zakażenie Campylobacter spp. jest stosunkowo powszechne, choć nadal rzadko rozpoznawane, należy je brać pod uwagę, poszukując etiologii ostrego nieżytu żołądkowo-jelitowego u dzieci.
Leczenie padaczki, która jest klinicznym zespołem chorobowym zróżnicowanym pod względem etiologii, przebiegu i objawów, wymaga starannego doboru rodzaju leczenia. W pracy przedstawiono sposób wprowadzenia leczenia przeciwnapadowego i wybór odpowiedniego leczenia w zależności od etiologii. Dobór leczenia przeciwnapadowego jest obecnie jedną z form wykorzystania metod medycyny precyzyjnej. Leczenie padaczki, niezwykle zróżnicowanego zespołu chorobowego, powinno być rozpoczęte i prowadzone przez doświadczonych neurologów dziecięcych. Stosowanie leków przeciwnapadowych/przeciwpadaczkowych to często okres wieloletni lub czasem trwający nawet całe życie [1].
Łojotokowe zapalenie skóry (ŁZS) to częsta choroba o charakterze nawrotowym. Najczęściej ŁZS obserwuje się w dwóch grupach wiekowych: u dzieci w wieku niemowlęcym oraz u osób dorosłych. Etiologia schorzenia jest nieznana. Bierze się pod uwagę zwiększoną kolonizację skóry przez drożdżaki, w większości stanowiących mikrobiotę fizjologiczną.
Zapalenie zatok obocznych nosa jest bardzo częstym rozpoznaniem w praktyce zarówno otolaryngologów, jak i lekarzy rodzinnych, internistów czy pediatrów. Szacuje się, że rocznie ostre zapalenie zatok dotyka 10–15% Europejczyków i zwykle jest spowodowane zakażeniem wirusowym. Do objawów OZZP zaliczyć można: niedrożność nosa, katar lub spływanie wydzieliny po tylnej ścianie gardła, ból lub uczucie rozpierania twarzy, upośledzenie lub utratę węchu. Poniższy artykuł opisuje leczenie chorób zapalnych zatok obocznych nosa u dzieci.
Kaszel jest naturalną reakcją obronną organizmu, ale może być też objawem wielu jednostek chorobowych. Możemy go podzielić na podstawie długości trwania na ostry i przewlekły lub w zależności od jego charakteru na suchy oraz produktywny. W praktyce lekarskiej najistotniejsze jest nieprzeoczenie objawów alarmowych (czerwonych flag), które wymagają poszerzenia diagnostyki kaszlu. W rozpoznawaniu kaszlu przydatne są algorytmy diagnostyczno-terapeutyczne British Thoracic Society (BTS). W zależności od rodzaju kaszlu możemy zastosować różne terapie. W artykule opisano najczęstsze przyczyny kaszlu u dzieci.
Żelazo jest niezbędnym mikroelementem w organizmie człowieka. Stanowi ono kluczowy składnik hemoglobiny pełniącej główną rolę w transporcie tlenu, jest kofaktorem wielu enzymów odpowiadających za różnorodne procesy biologiczne, m.in. syntezę neuroprzekaźników, kolagenu, kwasów nukleinowych, wytwarzanie erytrocytów, wpływa też na aktywność przeciwdrobnoustrojową fagocytów
Wirus brodawczaka ludzkiego jest czynnikiem onkogennym, koniecznym do powstania raka szyjki macicy. Ma też udział w rozwoju nowotworów głowy i szyi, sromu i odbytu. Dostępnie od kilkunastu lat szczepionki przeciw wirusowi brodawczaka ludzkiego są więc pierwszymi preparatami chroniącymi przed nowotworami. Najwyższą skuteczność tej profilaktyki uzyskuje się przez szczepienie dotąd niezakażonych osób. Wszystkie rekomendacje zalecają szczepienie dziewcząt lub osób obojga płci we wczesnym wieku, optymalnie 11–13 (14) lat. Szczepionki mają dobry profil bezpieczeństwa. Wprowadzenie powszechnych szczepień przeciw HPV jest obecnie w Polsce priorytetem w ramach Narodowej Strategii Onkologicznej.
W 2015 roku ukazały się pierwsze zalecenia dotyczące postępowania z dzieckiem chorującym na zespół nerczycowy (ZN). Opracował je zespół ekspertów powołanych przez Polskie Towarzystwo Nefrologii Dziecięcej (PTNefD) [1]. Od tej pory wiele poglądów uległo zmianie za sprawą wyników nowych badań, szerokich metaanaliz i obserwacji klinicznych. Dało to podstawy do aktualizacji starych wytycznych i stworzenia nowych zaleceń [2]. Ukażą się one lada moment również na stronie naszego towarzystwa. Ich zadaniem jest pomoc nefrologom dziecięcym, pediatrom i lekarzom pierwszego kontaktu w wyborze optymalnej strategii postępowania diagnostyczno-terapeutycznego u dzieci z zespołem nerczycowym. Istnieje nadzieja, że ustrzegą one od często popełnianych błędów. Podkreślić trzeba, że nowe zalecenia dotyczą pacjentów z idiopatycznym ZN, a nie chorych na wrodzony ZN czy zespół nerczycowy na podłożu wtórnych glomerulopatii.
Zakażenia spowodowane przez rotawirusy (RV) są najczęstszą przyczyną ostrych biegunek dziecięcych. Do najważniejszych objawów należą wymioty, biegunka i gorączka. Największym niebezpieczeństwem towarzyszącym infekcji rotawirusowej jest ryzyko znacznego odwodnienia hiperosmolarnego. Ciężkie odwodnienie dziecka może doprowadzić do hospitalizacji i konieczności nawadniania dożylnego. Najlepszym sposobem zapobiegania infekcji RV jest szczepienie.
Łuszczyca to przewlekła, ogólnoustrojowa choroba zapalna skóry zaliczana do chorób autoimmunizacyjnych. Dotyka pacjentów w każdym wieku, od okresu noworodkowego do późnej starości. Patogeneza łuszczycy jest złożona, odgrywają w niej rolę m.in. zaburzenia immunologiczne i genetyczne oraz czynniki środowiskowe. Rozpowszechnienie łuszczycy na całym świecie według piśmiennictwa waha się od 0,51 do 11,3% wśród osób dorosłych i od 0 do 1,37% w populacji pediatrycznej [1]. Według polskiego piśmiennictwa zapadalność na łuszczycę u dzieci wynosi 0,7–2,1% [2]. Łuszczyca plackowata jest najczęstszą kliniczną postacią łuszczycy u dzieci do 18. r.ż. Inne postaci łuszczycy występujące u dzieci to łuszczyca kropelkowa, krostkowa i erytrodermiczna. Rozmieszczenie łuszczycowych zmian skórnych w populacji pediatrycznej częściej niż u dorosłych dotyczy zmian zlokalizowanych w zakresie twarzy, skóry owłosionej głowy i w okolicach wyprzeniowych. U większości pacjentów pediatrycznych z łagodną i umiarkowaną postacią łuszczycy wystarczające jest leczenie miejscowe. Niestety z uwagi na niewielką liczbę badań klinicznych z randomizacją w tej grupie wiekowej większość stosowanych terapii jest poza wskazaniami rejestracyjnymi. Celem niniejszej pracy jest omówienie odmienności przebiegu łuszczycy u dzieci, podstaw jej diagnostyki oraz najnowszych metod terapeutycznych stosowanych w leczeniu łuszczycy u dzieci.