Niniejsza praca podejmuje problematykę przerostu tkanki limfatycznej pierścienia Waldeyera oraz nawracających infekcji dróg oddechowych w populacji pediatrycznej. Zjawiska te przeanalizowano w ścisłym powiązaniu z etapami fizjologicznego dojrzewania układu immunologicznego u dzieci, ze szczególnym uwzględnieniem tzw. dołka immunologicznego oraz okresu wzmożonej ekspozycji na patogeny w wieku przedszkolnym. Opracowanie zwraca uwagę na częste błędy diagnostyczne, takie jak mylne rozpoznawanie zapalenia zatok czołowych u małych dzieci, wskazując na przerost migdałka gardłowego i alergiczny nieżyt nosa jako wiodące przyczyny przewlekłego nieżytu nosa. Szczegółowo omówiono kliniczne następstwa hipertrofii migdałków, w tym niedosłuch przewodzeniowy, zaburzenia rozwoju twarzoczaszki (twarz adenoidalna, wady zgryzu) oraz zespół obturacyjnego bezdechu sennego (OBS). Artykuł przedstawia również kryteria różnicowania limfadenopatii odczynowej od stanów rozrostowych, akcentując rolę czujności onkologicznej. Podsumowaniem pracy jest przegląd aktualnych standardów leczenia zachowawczego (m.in. glikokortykosteroidy donosowe) oraz wskazań do interwencji chirurgicznych (adenotomia, tonsillotomia), ze szczególnym naciskiem na znaczenie interdyscyplinarnej współpracy na linii pediatra – otolaryngolog dziecięcy.
Autor: Jarosław Mijas
Alergiczny nieżyt nosa (ANN) jest globalnym problemem zdrowotnym dotykającym znaczący odsetek populacji i istotnie obniżającym jakość życia. Postępowanie terapeutyczne zgodne z wytycznymi ARIA jest uzależnione od klasyfikacji choroby (czasu trwania i nasilenia objawów). ANN jest również kluczowym elementem „marszu alergicznego” i uznanym czynnikiem ryzyka rozwoju astmy. W farmakoterapii postaci umiarkowanych i ciężkich dominują donosowe glikokortykosteroidy (dnGKS), jednak ich działanie jest odsunięte w czasie. Terapia skojarzona w jednym aplikatorze (FDC), łącząca furoinian mometazonu (dnGKS) i chlorowodorek olopatadyny (LPAH o działaniu stabilizującym mastocyty), wiąże szybki początek działania leku przeciwhistaminowego z silnym działaniem przeciwzapalnym steroidu. Badania kliniczne wykazały, że kombinacja olopatadyna/mometazon jest znamiennie skuteczniejsza w redukcji objawów nosowych (TNSS) i ocznych (TOSS) w porównaniu do monoterapii. Artykuł przedstawia podstawy diagnostyki ANN, jego rolę w patogenezie astmy oraz kliniczne dowody na skuteczność nowej terapii FDC.
Zapalenie zatok przynosowych jest jedną z częstszych dolegliwości wieku dziecięcego, stanowiąc wyzwanie diagnostyczne i terapeutyczne. Z uwagi na specyfikę rozwoju anatomicznego oraz rosnącą świadomość dotyczącą antybiotykoterapii coraz większe zainteresowanie budzą alternatywne i wspomagające metody leczenia. W artykule przedstawiono definicję i klasyfikację zapalenia zatok u dzieci, z uwzględnieniem etapów rozwoju zatok przynosowych. Omówiono standardowe metody leczenia, a następnie skoncentrowano się na przeglądzie wybranych preparatów roślinnych, które mogą znaleźć zastosowanie w terapii objawowej, łagodząc symptomy i wspomagając proces zdrowienia.
Nietolerancja histaminy, inaczej nazywana pseudoalergią, jest typem nadwrażliwości, której diagnostyka w dalszym ciągu przysparza wielu trudności. Jej przyczyną jest brak równowagi pomiędzy ilością histaminy, która dostarczana jest do organizmu, a możliwością jej rozkładu, co wywołuje niepożądane objawy mające charakter wieloukładowy. Szczególnie bogate w histaminę są produkty fermentujące i długodojrzewające, a także niektóre owoce i warzywa oraz napoje. Ponadto wyróżniamy produkty, które stymulują uwalnianie histaminy zmagazynowanej w ustroju. Od klasycznej alergii odróżnia ją to, że w jej mechanizmie nie uczestniczą immunoglobuliny IgE. W artykule omówiono przyczyny, objawy oraz postępowanie w przypadku podejrzenia oraz rozpoznania nietolerancji histaminy [1, 2, 3].
Alergiczny nieżyt nosa (ANN) jest jedną z najczęstszych chorób przewlekłych w populacji pediatrycznej, dotykającą według szacunków nawet 40% populacji w Europie [1]. Choć klasycznie kojarzony jest z sezonowym pyleniem roślin, u wielu dzieci objawy mogą mieć charakter całoroczny [7]. W obrazie klinicznym obok typowych symptomów, takich jak: kichanie, katar czy zapalenie spojówek [1, 10], kluczowym i często dominującym problemem jest przewlekły kaszel [8, 11]. Wynika on najczęściej z zespołu kaszlu z górnych dróg oddechowych (ang. Upper Airway Cough Syndrome, UACS/PNDS) lub jest pierwszym sygnałem rozwijającej się astmy oskrzelowej [1]. Nieleczony ANN i towarzyszący mu kaszel mogą znacząco obniżać komfort i jakość życia pacjentów oraz ich rodzin [8], a także zwiększać ryzyko powikłań [1]. Zrozumienie tego złożonego obrazu klinicznego jest kluczowe dla wdrożenia skutecznego leczenia zgodnego z aktualnymi standardami międzynarodowymi i polskimi [2, 3, 4].
Alergia na pyłki roślin, zwana również pyłkowicą, to jedna z najczęstszych chorób alergicznych, dotykająca miliony ludzi na całym świecie. Szacuje się, że w Europie dotyczy ona nawet 40% populacji, a w Polsce liczba osób cierpiących na to schorzenie przekracza 12 milionów. Liczba przypadków alergii pyłkowej stale rośnie, co jest związane zarówno z czynnikami genetycznymi, jak i zmianami środowiskowymi (jak zanieczyszczenia powietrza) i zmianami klimatycznymi. Alergia objawia się nieżytem nosa, gardła i spojówek nawracającym co roku w okresie pylenia roślin. Współczesna medycyna oferuje szeroki wachlarz metod diagnostycznych i terapeutycznych, które pozwalają na skuteczne rozpoznawanie i kontrolowanie objawów, a w niektórych przypadkach nawet na ich całkowite wyeliminowanie. W artykule omówimy zarówno przyczyny alergii pyłkowej, jej objawy i metody diagnostyczne, jak i nowoczesne podejście do leczenia – od farmakoterapii, przez immunoterapię, aż po zalecenia dotyczące profilaktyki.
Kaszel – to jeden z najczęstszych objawów będący przyczyną konsultacji lekarskich. To nieswoisty sygnał, wyzwalany przez różne czynniki, który często sprawia trudności zarówno diagnostyczne, jak i lecznicze. Szacuje się, że jest przyczyną około 9% porad w podstawowej opiece zdrowotnej. Każdego miesiąca z kaszlem zmaga się 30% dzieci. Celem artykułu jest przedstawienie korzyści płynących z zastosowania leków przeciwkaszlowych i mukolitycznych ze szczególnym uwzględnieniem roli lewodropropizyny oraz erdosteiny, zwrócenie uwagi na właściwości oraz bezpieczeństwo stosowania powyższych leków.
W artykule autorzy przedstawiają przypadki rumienia guzowatego u dzieci przyjętych do Oddziału Pediatrycznego w Strzelcach Opolskich. Oprócz najczęstszych objawów klinicznych, prawdopodobnej etiologii opisano także rozpoznawanie i leczenie. W diagnostyce różnicowej wyróżniono inne zapalenia tkanki tłuszczowej. Objaw ten, choć u dzieci występuje stosunkowo rzadko, to zdecydowanie często może być manifestacją innego schorzenia podstawowego lub je nawet wyprzedza w czasie.
Kaszel jest częstą dolegliwością, z jaką rodzice zgłaszają się do lekarza podstawowej opieki zdrowotnej. W artykule przedstawiono zastosowanie leków przeciwkaszlowych z uwzględnieniem roli lewodropropizyny jako leku bezpiecznego, szeroko stosowanego zarówno w populacji ludzi dorosłych, jak i dzieci ze zwróceniem uwagi na jej właściwości farmakokinetyczne i farmakodynamiczne.
Kaszel jest jednym z najczęściej zgłaszanych objawów w codziennej praktyce pediatrycznej. W okresie wzmożonych zachorowań na infekcje układu oddechowego (październik–kwiecień) znacząco zwiększa się liczba pacjentów wymagających farmakoterapii, zarówno przeciwkaszlowej przy uporczywym kaszlu suchym, jak i mukolityków przy kaszlu mokrym. Jednym z częściej stosowanych mukolityków jest karbocysteina. Posiada ona właściwości mukoregulujące, mukolityczne, mukokinityczne, działa synergistycznie z antybiotykami. Warto rozważyć włączenie jej w infekcjach GDO, szczególnie gdy zachodzi konieczność stosowania antybiotykoterapii oraz współistnieje OZUŚ.
Duszność to subiektywne odczucie trudności w oddychaniu, w populacji dziecięcej jest jednym z częstszych objawów, który skłania do szukania pomocy lekarskiej. Jest to objaw, który występuje w bardzo wielu jednostkach chorobowych. W artykule przedstawiono najczęstsze przyczyny nagłej duszności u dzieci. Na podstawie przytoczonych przypadków omówiono także postępowanie w poszczególnych jednostkach chorobowych.
Zapalenie jelit indukowane białkami pokarmowymi (food protein-induced enterocolitis syndrome – FPIES) jest ciężką postacią IgE – niezależnej nadwrażliwości na pokarm. Wraz z enteropatią indukowaną pokarmem (food protein-induced enteropathy – FPE) i alergicznym zapaleniem prostnicy (food protein-induced allergic proctocolitis – FPIAP) należy ono do grupy IgE-niezależnych zaburzeń ze strony przewodu pokarmowego wywołanych alergią na pokarm (non-IgE-mediated gastrointestinal food allergic disorders – non-IgEGIFA). Objawy kliniczne występują zwykle po 24 godzinach od spożycia szkodliwego pokarmu i dotyczą najczęściej najmłodszych niemowląt do 9. miesiąca życia. W postaci ostrej manifestuje się intensywnymi, nawracającymi wymiotami, często współistniejącymi z biegunką, prowadzącymi do odwodnienia i patologicznej senności. W postaci przewlekłej dominuje utrata łaknienia i niedobór masy ciała. Główną przyczyną dolegliwości jest nadwrażliwość na białka mleka krowiego, soi, ryżu, rzadziej na inne alergeny pokarmowe.