Fizjologiczny refluks żołądkowo-przełykowy (ang. gastro-esophageal reflux, GER) to wsteczne cofanie się treści żołądkowej do przełyku, do jamy ustnej lub poza jamę ustną. Zdecydowana większość epizodów GER ma charakter krótkotrwały i nie powoduje powstania objawów choroby, uszkodzenia przełyku czy innych powikłań. Potocznie to zjawisko, zwłaszcza u niemowląt, określane jest mianem ulewania, a niemowlęta jedynie ulewające określane są mianem happy spitters czyli rozkosznych ulewaczy.
Patologiczny refluks żołądkowo-przełykowy, czyli choroba refluksowa przełyku (ang. gastroesophageal reflux disease, GERD), to wsteczny ruch treści żołądkowej do przełyku, jamy ustnej lub poza jamę ustną skutkujący występowaniem objawów klinicznych utrudniających codzienne funkcjonowanie pacjenta lub prowadzący do powikłań w postaci zmian makroskopowych i mikroskopowych w obrębie przełyku lub poza nim [1].
Trzeba sobie zdawać sprawę, że przejście między GER a GERD jest płynne i nie zawsze łatwe do zdefiniowania.
Na rozwój GERD ma wpływ wiele czynników, z genetycznymi włącznie. Największą rolę odgrywa tzw. połączenie żołądkowo-przełykowe, którego głównym elementem jest dolny zwieracz przełyku (ang. lower esophageal sphincter, LES). Wbrew temu, co się do niedawna wydawało, jest to anatomiczna, a nie tylko czynnościowa struktura, zlokalizowana częściowo w rozworze przełykowym przepony, a częściowo w jamie brzusznej. W warunkach fizjologicznych do rozkurczu LES dochodzi przede wszystkim podczas aktu połykania oraz w wyniku tzw. przejściowych relaksacji dolnego zwieracza przełyku (ang. transient lower esophageal sphincter relaxations, TLESR). Są to trwające kilkadziesiąt sekund epizody jednoczesnego rozkurczu LES i odnóg przepony, prowadzące prawdopodobnie do usuwania nadmiaru gazów z żołądka. Uważa się, że właśnie zaburzenia dotyczące TLESR mają kluczowe znaczenie dla rozwoju GERD. Inne czynniki, jak: nieprawidłowe funkcjonowanie bariery śluzówkowej przełyku i jego oczyszczania z treści czy opóźnione opróżnianie żołądka, otyłość, dieta, leki, hormony, odgrywają dużo mniejszą rolę. Złożony mechanizm powstawania refluksu ilustruje ryc. 1.
Refluksat (substancja refluksowa) może być kwaśny, lekko kw...
Pozostałe 90% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów
- 6 wydań czasopisma "Forum Pediatrii Praktycznej"
- Nielimitowany dostęp do całego archiwum czasopisma
- Dodatkowe artykuły niepublikowane w formie papierowej
- ...i wiele więcej!
Dołącz do grona pediatrów - praktyków, którzy stale pogłębiają swoją wiedzę
Co dwa miesiące otrzymuj algorytmy diagnostyczne i aktualne wytyczne leczenia dzieci, tworzone przez doświadczonych lekarzy – praktyków.
