Dołącz do czytelników
Brak wyników

Studium przypadków

7 marca 2019

NR 25 (Luty 2019)

Zmiany w profilaktyce RSV

0 82

Infekcje wirusem syncytium nabłonka oddechowego (RSV) są najczęściej stwierdzaną etiologią zakażeń dróg oddechowych u małych dzieci. W populacji noworodków urodzonych przedwcześnie, z dysplazją oskrzelowo-płucną (BPD) i hemodynamicznie istotną wrodzoną wadą serca zakażenia te mogą mieć postać zapalenia oskrzelików i zapalenia płuc o ciężkim przebiegu. Brak jest możliwości uodparniania czynnego w postaci szczepionki oraz leczenia przyczynowego, leczenie objawowe jest mało skuteczne, a ciężki przebieg choroby często wymaga hospitalizacji w warunkach oddziału intensywnej terapii i wentylacji sztucznej.

Zakażenia dróg oddechowych o etiologii RSV należą do najczęstszych u małych dzieci. RSV to wirus syncytialny nabłonka oddechowego. Ponad połowa wszystkich dzieci choruje ≤ 1. roku życia (r.ż.), przed ukończeniem 2. r.ż. wszystkie dzieci chorują przynajmniej raz [1]. 1–2% z nich wymaga hospitalizacji, a 8% z hospitalizowanych wymaga leczenia w oddziałach intensywnej terapii [2].
Źródłem zakażenia niemowląt są zwykle członkowie rodziny z objawami infekcji górnych dróg oddechowych. Okres wylęgania zakażenia RSV wynosi 5–8 dni, okres zakaźności to 1–21 dni, a u małych niemowląt i osób z upośledzoną odpornością nawet > 6 tygodni.
Wyraźnie widoczna jest sezonowość tych zachorowań i w naszej strefie klimatycznej zwiększone ryzyko zachorowań występuje w ciągu pięciu miesięcy – od listopada do kwietnia. Wirus RS jest przyczyną blisko 50% przypadków zapalenia płuc i 90% przypadków zapalenia oskrzelików [3].

Obraz kliniczny zakażeń RSV

Zakażenie RSV wywołuje zmiany zapalne. Naczynia włosowate stają się nieszczelne, dlatego płyn gromadzi się w tkankach, powodując obrzęk. Wydzielany w większej ilości płyn, śluz i masy martwicze nie są skutecznie usuwane, ponieważ rzęski nabłonka oddechowego są porażone. Dochodzi do zwężenia oskrzelików, co utrudnia przepływ powietrza. Śluz zatyka oskrzeliki (zwłaszcza końcowe), dlatego pewna ilość powietrza dostaje się do pęcherzyków płucnych, ale nie może się wydostać poprzez czopy śluzu. Ten efekt zastawkowy jest powodem nadmiernego rozdęcia płuc. 
Wirus RS wywołuje zachorowania o różnym nasileniu: u starszych dzieci i dorosłych – banalne infekcje kataralne (nieżyt nosa, złe samopoczucie, z gorączką lub bez niej, osłuchowo – szmer pęcherzykowy, udzielone furczenia), ale u noworodków i niemowląt (podczas pierwszego zakażenia) najczęściej dochodzi do zapalenia płuc lub zapalenia oskrzelików.
Objawy chorobowe są bardzo zróżnicowane: nieefektywny kaszel, tachypnoe, duszność wydechowa ze świstem (w nomenklaturze angielskiej nazywanym wheezingiem), wzmożony wysiłek oddechowy, tachykardia, problemy z karmieniem, bezdechy, spadki saturacji 
< 94%, zmiany zachowania w postaci apatii i nadmiernej senności. W badaniu zauważalna jest bladość i sinica wokół ust. Osłuchowo stwierdza się wydłużenie fazy wydechowej, trzeszczenia i świsty.
Czynnikami podwyższonego ryzyka ciężkiego przebiegu infekcji RSV są: BPD, wcześniactwo, hemodynamicznie istotna wada wrodzona serca. Bezwzględnymi wskazaniami do hospitalizacji są takie objawy kliniczne, jak bezdechy, trudności w karmieniu, odwodnienie, senność, duszność, saturacja < 94%. Do dodatkowych czynników obciążających należą wiek metrykalny poniżej 6/12, i urodzeniowa masa ciała < 2500 g, trudne warunki socjalne i duża odległość od szpitala.

Program zapobiegania zakażeniom wirusem RS

Wobec braku możliwości leczenia przyczynowego i zapobiegania poprzez szczepienia oraz nieskuteczności leczenia objawowego, jedynym sposobem niedopuszczenia do ciężkich zachorowań (ich wskaźnikiem jest konieczność hospitalizacji pacjenta) jest profilaktyka bierna przy użyciu immunoglobuliny w postaci swoistych przeciwciał podawanych domięśniowo co miesiąc w okresie zwiększonego ryzyka zachorowania [4, 5].
Paliwizumab (nazwa handlowa Synagis®) jest humanizowanym przeciwciałem monoklonalnym...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań czasopisma "Forum Pediatrii Praktycznej"
  • Nielimitowany dostęp do całego archiwum czasopisma
  • Dodatkowe artykuły niepublikowane w formie papierowej
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy