Od kolki niemowlęcej do zespołu dyskomfortu niemowlęcia – co zmieniają Kryteria Rzymskie V

Studium przypadku

Kolka niemowlęca, objawiająca się nadmiernym płaczem, jest jedną z najczęstszych przyczyn konsultacji pediatrycznych w pierwszych miesiącach życia. W najnowszych międzynarodowych wytycznych, znanych jako Kryteria Rzymskie V, zaproponowano zmianę podejścia – zamiast terminu „kolka niemowlęca” wprowadzono określenie „zespół dyskomfortu niemowlęcia”  (infant distress syndrome, IDS), podkreślając, że nie jest to wyłącznie problem ze strony przewodu pokarmowego, lecz zaburzenie o złożonej, wieloczynnikowej etiologii. W praktyce oznacza to odejście od oceny opartej wyłącznie na czasie płaczu na rzecz całościowej oceny stanu dziecka, z uwzględnieniem wykluczenia przyczyn organicznych oraz wpływu objawów na funkcjonowanie rodziny. Postępowanie ma przede wszystkim charakter niefarmakologiczny i obejmuje edukację oraz wsparcie opiekunów. Większość dostępnych interwencji ma ograniczone dowody skuteczności, dlatego kluczowe znaczenie ma właściwa komunikacja z rodziną oraz unikanie niepotrzebnej diagnostyki i leczenia.

Kolka niemowlęca, objawiająca się nadmiernym płaczem, jest jedną z najczęstszych przyczyn konsultacji pediatrycznych w pierwszych miesiącach życia [1].
Przez wiele lat termin ten odzwierciedlał przekonanie o dominującej roli przewodu pokarmowego w patogenezie objawów. W ostatnich latach zmieniło się podejście do tego problemu. W międzynarodowych wytycznych, znanych jako Kryteria Rzymskie, zaproponowano nowe ujęcie nadmiernego płaczu niemowląt. Wytyczne te dotyczą zaburzeń interakcji jelito-mózg (disorders of gut–brain interaction, DGBI), wcześniej określanych jako czynnościowe zaburzenia przewodu pokarmowego. 

W najnowszej wersji tych wytycznych (Kryteria Rzymskie V), opublikowanych w maju 2026 r. [2], wprowadzono termin zespół dyskomfortu niemowlęcia (infant distress syndrome, IDS) oraz podkreślono, że jest to zaburzenie o charakterze wieloczynnikowym, a nie wyłącznie problem ze strony przewodu pokarmowego. Zmiana ta ma istotne znaczenie dla codziennej praktyki klinicznej – wpływa na sposób rozpoznawania, podejście do leczenia oraz komunikację z opiekunami dziecka. 

Celem niniejszego artykułu jest przedstawienie aktualnego podejścia do nadmiernego płaczu niemowląt w świetle najnowszych wytycznych, ze szczególnym uwzględnieniem zmian wprowadzonych w Kryteriach Rzymskich V
oraz ich praktycznych konsekwencji.

Epidemiologia oraz przebieg naturalny

Kolka niemowlęca jest częstym problemem wieku niemowlęcego, jednak jej częstość występowania jest trudna do precyzyjnego określenia. Szacuje się, że dotyczy około 20% niemowląt na świecie, przy bardzo dużej rozpiętości danych (2–73%). Wynika to głównie z różnic w stosowanych definicjach, metodach oceny czasu płaczu oraz subiektywnej percepcji objawów przez opiekunów, a także z uwarunkowań kulturowych [1, 2]. W badaniach opartych na bardziej restrykcyjnych Kryteriach Rzymskich IV (≥3 godziny płaczu dziennie przez ≥3 dni w tygodniu) częstość występowania była niższa i wynosiła 1,9–19,2%, z nieco wyższymi wartościami w obu Amerykach niż w Europie i Azji. Szczyt nasilenia...

Pozostałe 90% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań czasopisma "Forum Pediatrii Praktycznej"
  • Nielimitowany dostęp do całego archiwum czasopisma
  • Dodatkowe artykuły niepublikowane w formie papierowej
  • ...i wiele więcej!

Dołącz do grona pediatrów - praktyków, którzy stale pogłębiają swoją wiedzę

Co dwa miesiące otrzymuj algorytmy diagnostyczne i aktualne wytyczne leczenia dzieci, tworzone przez doświadczonych lekarzy – praktyków.

Ponad 60 nowych, praktycznych artykułów rocznie
Dostęp do ponad 500 artykułów i 65 archiwalnych numerów
Najnowsze standardy diagnostyki i leczenia
Interdyscyplinarna wiedza pediatryczna
Każdy przypadek opisany wg schematu: objawy → diagnostyka → rozpoznanie → leczenie
24/7 — prenumerata online zapewnia nieograniczony dostęp do pełnej wiedzy
Dołącz do grona pediatrów - praktyków, którzy stale pogłębiają swoją wiedzę

Przypisy

    POZNAJ PUBLIKACJE Z NASZEJ KSIĘGARNI