Kampylobakterioza jako najczęstsza przyczyna biegunki o etiologii bakteryjnej u dzieci – opis dwóch przypadków

Jedną z najczęstszych przyczyn zgłaszania się pacjentów pediatrycznych do lekarza jest ostry nieżyt żołądkowo-jelitowy. Głównym czynnikiem etiologicznym pozostaje rotawirus, natomiast w przypadku biegunek bakteryjnych wiodącym czynnikiem jest Campylobacter spp. Sytuacja zmieniała się na przestrzeni ostatnich dwudziestu lat – do 2004 r. w Polsce dominowała salmonelloza [1, 2, 3].
Rodzaj Campylobacter należy do typu Proteobacteria, klasy Proteobacteria oraz rodziny Campylobacteraceae. Nazwa wywodzi się od spiralnego kształtu drobnoustrojów (campylos w języku greckim – spirala). Mikroorganizmy te są Gram-ujemnymi, termofilnymi, zdolnymi do ruchu, nieprzetrwalnikującymi pałeczkami szerokości 0,2–0,9 μm i długości 0,5–5 μm. Do wzrostu wymagają atmosfery o zwiększonej zawartości dwutlenku węgla. Temperatura optymalna dla ich wzrostu to 42°C. W niesprzyjających warunkach przekształcają się z formy cylindrycznej w niedającą wzrostu na podłożach hodowlanych formę ziarniaka (VBNC). Ponieważ dawka infekcyjna jest niska, do zakażeń ludzi dochodzi stosunkowo łatwo i często [2, 4].
Patogeneza chorób wywołanych przez te bakterie nie jest jeszcze dobrze poznana. Istotna jest ruchliwość tych mikroorganizmów, zdolność do adhezji i wnikania do komórek nabłonkowych jelita oraz wydzielanie toksyn [2].
Campylobacter spp. są szeroko rozpowszechnione w przyrodzie, a ich podstawowym rezerwuarem jest przewód pokarmowy ptaków i ssaków, zarówno dziko żyjących, jak i hodowlanych. Źródłem zakażenia człowieka jest żywność pochodzenia zwierzęcego (zwłaszcza mięso drobiowe i mleko), woda lub bezpośredni kontakt ze zwierzętami, głównie domowymi, będącymi nosicielami tych bakterii. Do czynników ryzyka kampylobakteriozy u ludzi zakwalifikowano także zagraniczne podróże [2].
U ludzi najczęściej występującym szczepem jest Campylobacter jejuni, a w dalszej kolejności Campylobacter coli oraz Campylobacter fetus.
13 grudnia 2022 r. został opublikowany raport Europejskiego Centrum Zapobiegania i Kontroli Chorób (ECDC) oraz Europejskiego Urzędu ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA), w którym przedstawiono wyniki działań obejmując...