Biegunka przewlekła u dzieci

Biegunka stanowi częstą przyczynę konsultacji pediatrycznych na całym świecie. Jednym z podstawowych aspektów wywiadu jest określenie czasu trwania tego objawu. Najczęściej w praktyce pediatrycznej występuje biegunka ostra o etiologii infekcyjnej, która z reguły ma łagodny, samoograniczający przebieg oraz nie wymaga specjalistycznego leczenia [1]. Znacznie trudniejszym problemem diagnostyczno-terapeutycznym jest biegunka przewlekła. Obszerna diagnostyka różnicowa opiera się na szczegółowym badaniu podmiotowym oraz licznych badaniach dodatkowych, które pozwalają na określenie choroby podstawowej i wprowadzenie niezbędnego leczenia.

Definicja

Biegunka przewlekła to stan choroby trwający ponad 14 dni, w którym pacjent oddaje stolce ze zwiększoną częstotliwością, objętością i charakteryzujące się zmienioną konsystencją (luźną i/lub płynną), niekiedy z obecnością krwi/śluzu [2, 3].

Epidemiologia

Częstość występowania biegunki przewlekłej nie jest dokładnie określona. Z danych w piśmiennictwie szacuje się, że odsetek dzieci hospitalizowanych z tego powodu wynosi 0,41% na oddziałach ogólnopediatrycznych i 14,2% na oddziałach gastroenterologicznych [4]. 

Etiologia

Mnogość oraz zróżnicowanie przyczyn biegunki przewlekłej jest głównym powodem trudności diagnostycznych oraz terapeutycznych. Niemniej jednak elementem pomocnym w określaniu etiologii jest wiek pacjenta. U niemowląt i małych dzieci przeważają czynniki infekcyjne, wady wrodzone, alergie, nietolerancja składników odżywczych we wprowadzanej diecie, niedojrzałości układu pokarmowego lub tzw. biegunka pędraków. U dzieci starszych istotną przyczyną mogą być nieswoiste zapalenia jelit i zespół jelita drażliwego [5]. Częstą przyczyną biegunki przewlekłej w dzieciństwie jest również celiakia (tab. 1) [6].

Tab. 1. Przyczyny biegunki przewlekłej w zależności od wieku dziecka (według Ravikumura M. w modyfikacji własnej) [15]