Dołącz do czytelników
Brak wyników

Studium przypadku , Otwarty dostęp

1 lipca 2020

NR 33 (Czerwiec 2020)

Zastosowanie kwasów omega-3 u dzieci

36

W ostatnich latach coraz większe znaczenie przypisuje się długołańcuchowym, wielonienasyconym kwasom tłuszczowym z rodziny omega-3. Wyróżniamy dwie grupy nienasyconych kwasów tłuszczowych – kwasy nienasycone z szeregu n-3 oraz oraz kwasy z szeregu n-6. Główne źródło kwasów omega-3 stanowi olej rybi, natomiast kwasy nienasycone z szeregu n-6 znajdują się w olejach roślinnych. Suplementacja kwasami omega powinna opierać się na odpowiedniej proporcji kwasów omega-6 do omega-3, która powinna wynosić nie więcej niż 5:1. Kwasy omega są niezbędne dla zachowania prawidłowego funkcjonowania organizmu, szczególnie w okresie niemowlęcym i dziecięcym. Szczególną rolę przypisuje się kwasowi doksozaheksaenowemu (DHA). Nienasycone kwasy tłuszczowe omega-3 stanowią składnik fosfolipidów błon komórkowych komórek nerwowych istoty szarej mózgu oraz siatkówki oka. Na podstawie przeprowadzanych badań stwierdzono, że suplementacja kwasów omega przynosi bardzo dobre rezultaty u dzieci w zaburzeniach koncentracji uwagi, nadpobudliwości psychoruchowej oraz u pacjentów z trudnościami w nauce.

Wciągu ostatnich lat coraz większe znaczenie przypisuje się długołańcuchowym, wielonienasyconym kwasom tłuszczowym z rodziny omega-3, szczególnie dotyczy to kwasu dokozaheksaenowego (DHE) [1].
Wyróżniamy dwie grupy niensyconych kwasów tłuszczowych – kwasy nienasycone z szeregu n-3, takie jak kwas eikozapentaenowy (EPA) i kwas deoksyheksaenowy (DHA), oraz kwasy z szeregu n-6, jak np. kwas linolowy (LA), kwas arachidonowy (AA) czy kwas gamma-linolenowy (GLA). Prekursorem kwasów omega-3 DHA i EPA jest kwas α-linolenowy (ALA C18:3). Na drodze przemian biochemicznych powstają z niego długołańcuchowe formy DHA i EPA. Podobnym przemianom ulegają też kwasy omega-6, których prekursorem jest kwas linolowy (LA C18:2), natomiast formą długołańcuchową – kwas arachidonowy (ryc. 1) [2].
Głównym źródłem kwasów omega-3 jest olej rybi, natomiast kwasy nienasycone z szeregu n-6 znajdują się w olejach roślinnych. Ryby bogate w DHA to np. śledź, łosoś czy makrela. Przeciwwskazane są te gatunki, które mogą być narażone na kumulowanie neurotoksycznej metylortęci. Dotyczy to głównie ryb długo żyjących, jak: tuńczyk, merlin, rekin czy halibut. W przypadku niemożności spożycia ryb bardzo pomocna jest suplementacja preparatami oleju rybiego. Bardzo istotne w przypadku suplementacji jest zachowanie prawidłowej proporcji kwasów omega-6 do omega-3 w diecie, która powinna wynosić nie więcej niż 5:1 [2]. U niemowląt źródłem DHA może być mleko matki, jeśli spożywa ryby lub stosuje suplementy DHA. Jeśli niemowlę nie jest karmione piersią, można stosować preparaty mlekozastępcze wzbogacone w DHA [2, 3].

POLECAMY

Ryc. 1. Szlak enzymatycznej konwersji wielonienasyconych kwasów tłuszczowych. ALA – α-linolenowy, ARA – arachidonowy, DGLA – dihomo-γ-linolenowy, DHA – dokozaheksaenowy, DPA – dokozapentaenowy

Kwasy omega są niezbędne dla zachowania prawidłowego funkcjonowania organizmu, szczególnie w okresie niemowlęcym i dziecięcym. Szczególną rolę przypisuje się kwasowi doksozaheksaenowemu (DHA). Nienasycone kwasy tłuszczowe omega-3 stanowią składnik fosfolipidów błon komórkowych komórek nerwowych istoty szarej mózgu oraz siatkówki oka. Dotyczy to przede wszystkim kwasu DHA. Natomiast z kwasu EPA powstają hormonopodobne substancje, eikozanoidy, do których należą np. prostaglandyny 3, prostacyklina, tromboksan A3, lipoksyny, leukotrieny, protektyny i resolwiny. Mają one korzystny wpływ na układ krążenia, regulując napięcie ścian tętnic, hamując wykrzepianie wewnątrznaczyniowe, zmniejszając tym samym ryzyko miażdżycy oraz zaburzeń metabolicznych [4, 5]. Poza tym eikozanoidy łagodzą przebieg zakażeń. Dzięki kwasom omega-3 osłonka mielinowa w aksonach staje się grubsza, co powoduje przyspieszenie przewodzenia [2, 3, 4].
Na podstawie przeprowadzanych badań stwierdzono, że suplementacja kwasów omega przynosi bardzo dobre rezultaty u dzieci w zaburzeniach koncentracji uwagi, nadpobudliwości psychoruchowej oraz u pacjentów z trudnościami w nauce. Kwasy omega są szczególnie zalecane u dzieci z ADHD, autyzmem, w dysleksji czy dyspraksji. Przeprowadzone, ciekawe, randomizowane badania wskazują, że u dzieci w wieku od 18 do 36 miesięcy, które otrzymywały w suplementacji 130 mg DHA dziennie, stwierdzono mniej infekcji dróg oddechowych [3, 4, 6].
Kwasy omega-3 odgrywają zasadniczą rolę w prawidłowym rozwoju ośrodkowego układu nerwowego, zmniejszają ryzyko infekcji oraz ryzyko porodu przedwczesnego [1]. Dlatego tak ważna jest ich podaż w okresie ciąży, laktacji oraz w wieku rozwojowym. Stanowisko Grupy Ekspertów w sprawie suplementacji kwasu dokozaheksaenowego i innych kwasów tłuszczowych omega-3 w populacji niemowląt i dzieci do lat 3 jest następujące: 
Dodatkowo zaleca się, aby dzieci z ryzykiem rozwoju astmy i alergii otrzymywały suplementację 100 mg DHA dziennie. 
Należy podkreślić, że stosowanie kwasów omega-3 jest bezpieczne i niesie za sobą duże korzyści, szczególnie u ...

Artykuł jest dostępny w całości tylko dla zalogowanych użytkowników.

Jak uzyskać dostęp? Wystarczy, że założysz konto lub zalogujesz się.
Czeka na Ciebie pakiet inspirujących materiałow pokazowych.
Załóż konto Zaloguj się

Przypisy