Dołącz do czytelników
Brak wyników

Studium przypadku , Otwarty dostęp

28 kwietnia 2020

NR 32 (Kwiecień 2020)

Migrena u dzieci i młodzieży – od rozpoznania do leczenia

31

Migrena należy do pierwotnych bólów głowy. Występuje u 5–10% dzieci. Etiologia migrenowych bólów głowy pozostaje nieznana. Patogeneza również w dużej mierze pozostaje niejasna. Prawdopodobnie migrenowy ból głowy wynika z nieprawidłowych reakcji układu nerwowo-naczyniowego na bodźce wewnętrzne i zewnętrzne. W patogenezie migreny bierze się również pod uwagę genetycznie uwarunkowane zaburzenia kanałów jonowych oraz zaburzenia neurotransmisji, głównie serotoninowej.

Migrena jest przewlekłym zaburzeniem nerwowo-naczyniowym, charakteryzującym się napadami silnego bólu głowy. Najczęstszą postacią jest migrena bez aury, która dotyczy 80–90% przypadków [1, 2, 3].
U 10–15% pacjentów występuje migrena z aurą. Najczęściej aura występuje pod postacią ubytków w polu widzenia, błysków świetlnych, zaburzeń czucia oraz zaburzeń mowy. Czas trwania aury migrenowej jest bardzo różny i trwa od kilku minut do godziny. Ciekawą postacią aury, która rzadko występuje u dzieci, jest zespół Alicji w Krainie Czarów. Zespół ten polega na złożonych zaburzeniach postrzegania o charakterze iluzji optycznych, halucynacji. W przebiegu zespołu mogą również występować zaburzenia percepcji kształtu osób, części ciała, odległości, nazywane makro- i mikropsjami [2, 3].
Rozpoznanie migreny jest stawiane na podstawie powyższych kryteriów diagnostycznych oraz zebranego wywiadu. Badania diagnostyczne, w tym neuroobrazowe, niewiele wnoszą do rozpoznania migreny. 
Dzieci, które chorują na migrenę, często wykazują nadpobudliwość psychoruchową, nadwrażliwość lub zmienność nastojów. Podobnie jak u osób dorosłych, również u dzieci ból migrenowy cechują co najmniej dwie z następujących cech: nasilanie się w czasie aktywności fizycznej, jego nasilenie jest umiarkowane lub znaczne, ma charakter pulsujący, występuje jednostronnie. Z bólem migrenowym współistnieje co najmniej jeden z następujących objawów: nudności, wymioty, nadwrażliwość na światło i dźwięk. U najmłodszych dzieci rozpoznanie migreny wymaga wykluczenia łagodnych, napadowych zawrotów głowy, napadowego kręczu szyi, zespołu okresowych wymiotów, naprzemiennego porażenia dziecięcego związanego z bólem głowy, migreny typu podstawnego, migrenowego zespołu splątania. Ponadto diagnostyka różnicowa powinna obejmować także bóle głowy typu napięciowego, proces rozrostowy w OUN oraz padaczkę [4, 5].
Postępowanie terapeutyczne w migrenie obejmuje zarówno działania niefarmakologiczne, jak i farmakologiczne. Postępowanie niefarmakologiczne: dietetyczne – ograniczenie spożycia soli, żółtego sera, czekolady, alkoholu, treningi relaksacyjne, terapię biofeedback. Postępowanie farmakologiczne obejmuje, zgodnie z rekomendacjami Polskiego Towarzystwa Neurologów Dziecięcych, leczenie doraźne: ibuprofen 10 mg/kg m.c., paracetamol 15 mg/kg, preparaty złożone Migpriv (zawiera acetylosalicylan lizyny i metoklopramid), leki przeciwwymiotne (metoklopramid jednorazowo 10 mg w czopku doodbytniczo) oraz leki swoiste – tryptany. 
Amerykańska Akademia Neurologii rekomenduje do podawania celem leczenia doraźnego ataku migreny jedynie sumatryptan w spreju donosowym w dawce 20 mg. Obecnie przeprowadzane są liczne badania kliniczne, których wstępne wyniki wykazują skuteczność i bezpieczeństwo tryptanów w grupie wiekowej 8–17 lat. Podskórne zastosowanie sumatryptanu oceniane było w dwóch otwartych badaniach w grupie wiekowej 6–17 lat. Skuteczność zastosowania sumatryptanu w takiej formie oceniono na 78%. Jednak u 80% pacjentów obserwowano działania niepożądane pod postacią uczucia dyskomfortu w klatce piersiowej, drętwienia głowy i szyi. Przeprowadzono również badanie kliniczne z zastosowaniem sumatryptanu, ryzatryptanu i zolmitryptanu doustnie. Wstępne wyniki badań wskazują na bezpieczeństwo i dobrą tolerancję ww. leków. Zolmitryptan okazał się skuteczny w dawce 2,5–5 mg u dzieci w wieku 12–17 lat, natomiast ryzatryptan w dawce 5–10 mg. 
Aktualnie prowadzone są dalsze próby kliniczne nad bezpieczeństwem i skutecznością tryptanów u dzieci i młodzieży [6].
W leczeniu zapobiegawczym migreny, zgodnie z wytycznymi Amerykańskiej Akademii Neurologii oraz Polskiego Towarzystwa Neurologów Dziecięcych, stosuje się:

  • Flunarazynę (u dzieci powyżej 5. r.ż.) – w dawce 5 mg na dobę, jednak działaniem niepożądanym stosowanego leku jest zwiększenie masy ciała oraz polekowy zespół pozapiramidowy,
  • Iprazochrom – 7,5 mg/dobę,
  • Pizotyfen – 1–1,5 mg (u dzieci powyżej 5. r.ż.).
  • Propranolol – 1–5 mg/kg m.c. na dobę.

W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w zapisie EEG w przewlekłym leczeniu migreny stosuje się również kwas walproinowy w dawce 20 mg/kg.
Leczenie migreny powinno trwać ok. 6–9 miesięcy, a następnie powinno się stopniowo wycofywać z leczenia [5, 6, 7].

Przypadek kliniczny

Chłopiec, obecnie 14,5-letni, zgłosił się do Poradni Neurologicznej wiosną 2019 r. z powodu trwających od ok. roku napadowych bólów głowy, które występują 1–2 razy w miesiącu. Ból głowy występował głównie w godzinach popołudniowych i zazwyczaj umiejscowiony był po jednej stronie i miał charakter pulsujący. Bólom głowy zawsze towarzyszyły nudności oraz światłowstręt. Wymioty występowały sporadycznie. Czas trwania bólu głowy wynosił ok. 5–6 godzin i nie ustępował całkowicie po podaniu leków przeciwbólowych. 
Natomiast kilkugodzinny sen powodował całkowite ustąpienie objawów. Występowanie bólu głowy nie było poprzedzone aurą, ból pojawiał się nagle. W wywiadzie: u mamy i babci chłopca występowały częste bóle głowy. 
W badaniu neurologicznym u chłopca stwierdzono dodatn...

Artykuł jest dostępny dla zalogowanych użytkowników.

Jak uzyskać dostęp? Wystarczy, że założysz konto lub zalogujesz się.
Czeka na Ciebie pakiet inspirujących materiałow pokazowych.
Załóż konto Zaloguj się

Przypisy