Rola leków mukolitycznych/mukokinetycznych w zakażeniach dróg oddechowych u dzieci

Zakażenie dróg oddechowych (ZDO), pierwotnie z reguły wywoływane przez infekcje wirusowe, przebiega trójfazowo (ryc. 1). W wyniku inwazji wirusa pneumotropowego dochodzi do ogniskowej metaplazji nabłonka i częściowej jego martwicy, co prowadzi do destrukcji i dysfunkcji aparatu rzęskowego. Uwalniane w tej fazie zakażenia pierwotne mediatory zapalenia, takie jak: czynnik martwicy nowotworów (TNF-α), interleukiny 1 i 6 (IL-1, IL-6), wpływają bezpośrednio na termostat podwzgórzowy, powodując gorączkę o indywidualnie zróżnicowanym nasileniu [1, 2]. Uwalniane dodatkowo wtórne mediatory zapalenia, m.in. takie jak: prostaglandyny, leukotrieny, bradykinina, tlenek azotu i histamina, odpowiadają za znane nam z autopsji miejscowe przekrwienie, obrzęk oraz ból [3–6]. W zależności od lokalizacji powodują one blokadę nosa, trudności w połykaniu, tzw. spływowy suchy kaszel w zapaleniu zatok, szczekający kaszel w podgłośniowym zapaleniu krtani, duszność wdechową i świszczący kaszel oraz oddech w zapaleniu oskrzeli i oskrzelików. Obrzęk błony śluzowej oskrzeli i oskrzelików powoduje duszność wydechową i charakterystyczny świst wydechowy, tzw. wheezing [7].
Po okresie obrzęku następuje faza hipersekrecji objawiająca się obfitym wysiękiem w jamie nosa. Jest ona wynikiem pobudzenia receptorów włókien czuciowych biegnących drogą nerwu błędnego i uwolnienia acetylocholiny. Następstwem ściekania wydzieliny po tylnej ścianie gardła jest suchy, męczący kaszel określany w dawnym nazewnictwie angielskim jako postnasal drip, a obecnie jako kaszel związany z ZDO [8, 9]. Ten cały okres określa się klinicznie jako fazę przekrwienno-obrzękowo-hipersekrecyjną [10] (ryc. 1). 

Faza przekrwienno-obrzękowo-sekrecyjna płynnie przechodzi w fazę obturacji gęstej, w której dochodzi do powstawania w zmienionych zapalnie strukturach nacieku komórkowego. Równocześnie dochodzi do zmian w fizykochemicznych właściwościach śluzu. Płynny, surowiczy śluz warstwy zolowej, w...