Dołącz do czytelników
Brak wyników

Temat numeru , Otwarty dostęp

6 września 2021

NR 40 (Sierpień 2021)

Lakozamid w leczeniu padaczki u dzieci

0 36

Lakozamid (LCM) jest skutecznym i bezpiecznym lekiem przeciwpadaczkowym zarejestrowanym do leczenia napadów ogniskowych i ogniskowych wtórnie uogólnionych u dorosłych, młodzieży i dzieci w wieku od 4 lat. LCM jest lekiem wskazanym do stosowania w monoterapii oraz terapii dodanej. Jego skuteczność i bezpieczeństwo zostały udokumentowane w badaniach klinicznych i przedstawione w publikacjach omówionych w poniższym artykule.

W leczeniu padaczki u dzieci stosuje się przede wszystkim leki przeciwpadaczkowe (lpp). Oprócz leków wykorzystuje się także metody niefarmakologiczne polegające na neuromodulacji, dietę ketogenną i leczenie operacyjne. Wybór farmakologicznego sposobu leczenia padaczki u dzieci, tj. zastosowanie odpowiedniego lpp, jest poprzedzone wnikliwą diagnostyką i ustaleniem/rozpoznaniem rodzaju napadu czy zespołu padaczkowego. Na podstawie oceny semiologii napadu czy zespołu padaczkowego wybiera się odpowiedni dla danego chorego sposób leczenia.
Leki przeciwpadaczkowe wymieniane w różnych zaleceniach i standardach dzielone są na tzw. leki pierwszo-, drugo- i trzeciorzutowe. Leczenie zawsze rozpoczynamy, podając lek pierwszorzutowy w formie monoterapii w odpowiedniej dawce, a w razie trudności w opanowaniu napadów zmieniamy leczenie na inne. W przypadku braku skuteczności drugiego leku lub jego nietolerancji, kojarzymy leki, stosując tzw. bi- lub politerapię. 
Kojarzenie lpp odbywa się w oparciu o znajomość wskazań do ich zastosowania, ich mechanizmów działania, objawów niepożądanych i wchodzenia w interakcje lekowe [1]. 
W ciągu ostatnich kilku lat, po przeprowadzeniu badań klinicznych w populacji dzieci i młodzieży, wprowadzono do leczenia padaczki u dzieci kilka nowych preparatów. W 2019 r. Europejska Agencja Medyczna (EMA) zatwierdziła stosowanie kanabidiolu (CBD, pod nazwą Epidyolex) w formie zawiesiny w oleju sezamowym w leczeniu napadów padaczkowych w przebiegu zespołu Dravet (ZD) i Lennoxa-Gastaut (ZLG) u dzieci powyżej 2. r.ż. [2–4]. Kilka lat wcześniej zatwierdzono możliwość leczenia ZD przy wykorzystaniu styripentolu (STP). Lek ten zarejestrowany jest pod nazwą Diacomit do łącznego podawania z preparatami kwasu walproinowego i klobazamu [5]. Najnowszym zaakceptowanym do leczenia ZD jest fenfluramina (Fintepla). To lek o nowym mechanizmie działania, który polega na stymulacji receptorów serotoninergicznych 5-HT i selektywnym zahamowaniu wychwytu zwrotnego serotoniny [6]. 
Lekiem przeciwpadaczkowym zarejestrowanym z kolei do leczenia chorych z napadami o ogniskowym początku, które przechodzą do napadów obustronnie toniczno-klonicznych jest lakozamid (LCM). Jego skuteczność i bezpieczeństwo w leczeniu lekoopornych napadów ogniskowych u dzieci zaobserwowano w badaniu klinicznym 3 fazy o numerze SP0969; NCT01921205 [7].
Lakozamid był stosowany jako terapia dodana. W zależności od masy ciała chorych stosowano dawki LCM 8–12 mg/kg m.c./d. (< 30 kg). Dawki 6–8 mg/kg m.c./d. podawano chorym o masie 30–50 kg, natomiast u osób o masie > 50 kg stosowano dawki 300–400 mg/d. W czasie tego badania zaoobserwowano w grupie badanej (n = 343 chorych w wieku 4–17 lat) 51,7% redukcję liczby napadów ogniskowych. W grupie dzieci, które otrzymywały placebo, ta redukcja wynosiła 21,7%. Natomiast zmniejszenie liczby napadów ≥ 50% zauważono u 52,9% chorych stosujących LCM i u 33,3% w grupie placebo. 
Bezpieczeństwo oraz możliwe objawy niepożądane podczas leczenia LCM w populacji pediatrycznej oceniono w tzw. badaniu otwartym II fazy (SP0847; NCT00938431) [8]. LCM stosowano u chorych w wieku od 1. m.ż. do 17. r.ż., u których rozpoznano napady ogniskowe. LCM podawano jako lek dodany do terapii jednym, dwoma lub trzema lpp. W grupie dzieci w wieku 5–11 lat stosowano dawkę poniżej lub równą 8 mg/kg m.c./d. Dzieci w wieku 2.–5. r.ż. otrzymywały dawkę ≤ 12 mg/kg m.c./d. Dawkowanie LCM zwiększano stopniowo, rozpoczynając od dawki 2 mg/kg m.c./d., zwiększając ją co tydzień o 2 mg/kg m.c./d. Obserwowano kohortę 47 chorych. W grupie najmłodszej (1. m.ż.–4. r.ż. było 15 dzieci, w grupie 4.–12. r.ż. – 23, powyżej 12. r.ż.–9 chorych). Objawy niepożądane zaraportowano u 89,4% chorych. Najczęstszymi były wymioty (u 21,3% chorych), biegunka (14,9%), senność (12,8%), drażliwość, zawroty głowy (8,5%), zaburzenia równowagi (6,4%). Poważne objawy niepożądane, tj. stan padaczkowy, wystąpiły u 12,8%. Profil tych objawów był taki jak w populacji osób dorosłych. Autorzy podkreślili, że wolne zwiększanie dawki LCM może poprawić tolerancję tego leku [8]. 
Co również bardzo istotne podczas prowadzenia leczenia LCM w formie politerapii, to brak znaczących interakcji z innymi lpp poza tymi, które indukują metabolizm wątrobowy (karbamazepina, fenytoina, fenobarbital w różnych dawkach). Te leki zmniejszają stężenie LCM o 25%. Objawy niepożądane to najczęściej zawroty głowy oraz wydłużenie odstępu PR w elektrokardiogramie [9]. 
Autorzy wielu publikacji na temat stosowania LCM w lekoopornych padaczkach u dzieci podkreślają jego bezpieczny profil oraz skuteczność, a także możliwość jego stosowania jako leku o szerokim spektrum działania w napadach ogniskowych i uogólnionych [7, 10–17]. W analizach post-hoc badań przeprowadzonych w grupie dzieci w wieku 4–16 lat podkreślono użyteczność LCM w grupie dzieci w przedziale wiekowym 1. m.ż. do 4. r.ż. [13].
Na uwagę zasługują też doniesienia opisujące bezpieczeństwo dożylnego podawania LCM [12]. W retrospektywnej analizie leczenia krytycznie chorych dzieci Welsh i wsp. [12] opisują okres 2011–2016, w którym w jednym z oddziałów intensywnej opieki medycznej stosowano LCM u 51 chorych w przebiegu tzw. ostrych drgawek lub stanu padaczkowego. LCM został podany jako lek trzeciego lub czwartego rzutu. Wśród objawów niepożądanych opisano u jednego chorego bradykardię i u jednego wysypkę. Nie obserwowano innych objawów niepożądanych. 
Skuteczności i bezpieczeństwo LCM w leczeniu lekoopornego stanu padaczkowego i lekoopornej padaczki przedstawiono w pracy Ortiz de la Rosa i wsp. [15]. Autorzy tej pracy, analizując doniesienia opublikowane w bazach MEDLINE, EMBASE, COCHRANE, Google Scholar and Scielo w latach 2008–2017, zakwalifikowali do końcowej oceny 82 prace pełnotekstowe. Ostateczne podsumowanie skuteczności i bezpieczeństwa LCM oparto na wynikach przedstawionych w 26 różnych pracach, w których oceniono łącznie terapię za pomocą LCM u 797 chorych. Były to przede wszystkim prace o charakterze retrospektywnym (69%) oraz opisy małej liczby chorych (84%). W ostatecznej ocenie podano, że w grupie 51% pacjentów redukcja liczby napadów była wyższa niż 50%. Ustąpienie napadów obserwowano w grupie 24% chorych. Objawy niepożądane wystąpiły u 18–59% pacjentów. Najczęściej były to zawroty głowy, objawy sedacji, zaburzeń żołądkowo-jelitowych, nastroju i zachowania. Co ciekawe, u połowy chorych z rozpoznanym zespołem Lennox-Gastaut redukcja liczby napadów wyniosła 50% lub więcej. U ponad 1/3 chorych nie było żadnej poprawy po zastosowaniu LCM. U 17% obserwowano nawet zwiększenie liczby napadów [15]. 
LCM jest lekiem wskazanym do stosowania w monoterapii oraz we wspomagającej terapii dodanej w leczeniu napadów ogniskowych i ogniskowych wtórnie uogólnionych u dorosłych, młodzieży i dzieci w wieku od 4 lat. Zaleca się stopniowe wprowadzenie tego leku, zaczynając od dawki 2 mg/kg m.c./d. do dawki maksymalnej 8 lub 10 lub 12 mg/kg m.c. w zależności od tego, czy zalecamy mono-, czy politerapię. 
Wykorzystanie LCM w wybranych zespołach padaczkowych u dzieci, zwłaszcza tych...

Artykuł jest dostępny w całości tylko dla zalogowanych użytkowników.

Jak uzyskać dostęp? Wystarczy, że założysz bezpłatne konto lub zalogujesz się.
Czeka na Ciebie pakiet inspirujących materiałow pokazowych.
Załóż bezpłatne konto Zaloguj się

Przypisy