Omówienie Stanowiska i Zaleceń PTGHIŻ w sprawie rozpoznawania i leczenia zaparcia czynnościowego u niemowląt, dzieci i młodzieży, które ukazały się w „Pediatrii po Dyplomie” w czerwcu 2022 r.

Jeśli chodzi o częstość występowania zaparcia czynnościowego w populacji dziecięcej w omawianym stanowisku autorzy wskazują, że w oparciu na najnowszych danych z 2018 r. bazujących na IV kryteriach rzymskich częstość występowania zaparcia czynnościowego szacowana jest na 9,5% (95% przedział ufności [CI – confidence interval] 7,5–12,1). Jest to zgodne z naszymi odczuciami, gdyż mniej więcej 40% porad gastroenterologicznych dotyczy zaparcia. 

Podstawowym mechanizmem powstawania zaparcia czynnościowego (>95% wszystkich postaci zaparcia), na który zwracają uwagę zarówno autorzy krajowych, jak i międzynarodowych zaleceń, zwłaszcza u małych dzieci, jest mechanizm błędnego koła. Ból przy defekacji powoduje lęk przed oddawaniem stolca i odruchowe powstrzymywanie defekacji. Zalegający stolec ulega zagęszczeniu, staje się jeszcze twardszy, w związku z czym strach się nasila. Charakterystyczne są także związane z tym tzw. zachowania retencyjne, czyli wykonywanie różnych działań (siadanie na pięcie, opieranie się o różne przedmioty, chowanie się itp.). Mechanizm ten może doprowadzić do tzw. retencyjnego nietrzymania stolca i zanieczyszczania się. Dzieci takie kierowane są często, przez mało doświadczonych lekarzy, do gastrologa z rozpoznaniem biegunki, na którą, o dziwo, my bardziej doświadczeni, podajemy środki rozluźniające, czyli makrogole. 

Innymi mechanizmami i uwarunkowaniami zaparcia czynnościowego są: brak czasu na de...