Dołącz do czytelników
Brak wyników

Studium przypadku

9 marca 2022

NR 43 (Luty 2022)

Anizokoria – czy zawsze powód do niepokoju? Opis przypadku

0 484

Anizokoria to nierówność źrenic, która może być spowodowana patologią zarówno w obrębie gałki ocznej, jak i układu nerwowego (współczulny i przywspółczulny układ nerwowy odpowiadają za szerokość źrenic). 
Źrenica to otwór w tęczówce odpowiadający za wprowadzanie optymalnej ilości światła do gałki ocznej. Źrenica zwęża się po nakierowaniu na nią światła – jest to reakcja bezpośrednia, jak również po oświetleniu drugiego oka – jest to reakcja pośrednia/konsensualna. W prawidłowych warunkach źrenice są równe, a różnica wielkości pomiędzy nimi nie przekracza 1 mm. Jest to tzw. anizokoria fizjologiczna, występująca u ok. 20% populacji. Anizokoria większego stopnia może sugerować zmiany chorobowe w zakresie OUN, zmiany pourazowe, choroby gałki ocznej lub wynikać ze stosowania leków.

POLECAMY

Dnia 30.11.2019 r. pięcioletnia pacjentka pod opieką matki zgłosiła się do lekarza rodzinnego z powodu kaszlu, nasilającego się od około tygodnia. Ponadto występował niewielki katar. Dziewczynka nie gorączkowała. Matka dziecka negowała inne niepokojące objawy. Apetyt był w normie, nie pojawiła się biegunka czy wymioty. W wywiadzie astma oskrzelowa, leczona jedynie w okresie zaostrzeń, bez innych chorób przewlekłych u dziecka.
W badaniu fizykalnym gardło różowe, migdałki podniebienne niepowiększone. Węzły chłonne obwodowe niepowiększone. Osłuchowo nad polami płucnymi pojawiały się: szmer pęcherzykowy szorstki, dość liczne świsty, pojedyncze furczenia, wydłużona faza wydechowa. Czynność serca miarowa o częstości ok. 86/min, tony czyste. Brzuch miękki, bez oporów patologicznych. Wątroba, śledziona były niepowiększone. Objawy oponowe ujemne, bez cech ogniskowego uszkodzenia OUN. Uszy – otoskopowo obustronnie błony matowo szare z refleksem.
Do leczenia włączono sterydy oraz leki rozszerzające oskrzela w nebulizacji. Zalecono nebulizacje 2 x dziennie: budesonid 0,5 mg oraz bromek ipratropium + fenoterol 15 kropli. Stosowano je w przeszłości u dziecka z dobrym skutkiem, nie obserwując działań niepożądanych.
Po 3 dniach mama zgłosiła się z dzieckiem ponownie do lekarza z powodu wystąpienia nagłej asymetrii źrenic u dziecka. Dziewczynka nie zgłaszała żadnych niepokojących dolegliwości, nie gorączkowała. Ból głowy, nudności, wymioty negowała. Wywiad wykluczył uraz głowy. Nie obserwowano zaburzeń świadomości u dziecka. W badaniu fizykalnym stan ogólny dziecka był dobry, dziewczynka pogodna. Gardło różowe, migdałki podniebienne niepowiększone. Węzły chłonne obwodowe niepowiększone. Osłuchowo nad polami płucnymi pojawiał się szmer pęcherzykowy szorstki. Czynność serca miarowa o częstości ok. 86/min, tony czyste. Brzuch miękki, bez oporów patologicznych. Stwierdzono anizokorię (rozszerzona źrenica oka lewego). Pojawiała się słaba reakcja tej źrenicy na światło, zarówno w reakcji bezpośredniej, jak i pośredniej. Objawy oponowe były ujemne, nie stwierdzono cech ogniskowego uszkodzenia OUN. Szpary powiekowe równe, bez opadania powiek, bez zaburzenia ruchomości gałek ocznych. Bez nieprawidłowości w badaniu innych nerwów czaszkowych.
Poszerzono wywiad okołoporodowy. W wywiadzie: dziecko z CIPI urodzone przez CC ze wskazań życiowych (przedwczesne oddzielanie łożyska) w 34 Hbd. Po urodzeniu stan ogólny dobry, Apgar 9/10/10. Wywiad okulistyczny: po urodzeniu wykluczono retinopatię wcześniaczą, w późniejszym czasie obserwowano niedrożność kanalika łzowego lewego – leczona zabiegowo w 5. m.ż. Choroby przewlekłe: ABMK w wywiadzie, AZS wczesnodziecięcy, astma dziecięca indukowana infekcją (leczona tylko w okresie zaostrzeń). Szczepiona zgodnie z PSO (obowiązkowe i zalecane).
Po dokładnej analizie wywiadu, który odgrywa w takich przypadkach podstawową rolę, wysunięto tezę, że anizokoria mogła zostać wywołana lekami podawanymi w nebulizacji z powodu infekcji dróg oddechowych. Fizjologiczną anizokorię wykluczono, po porównaniu z wcześniejszymi zdjęciami dziecka, które nie przedstawiały ww. patologii. Stan świadomości dziecka i brak objawów uszkodzenia układu neurologicznego w dużym stopniu wykluczały chorobę organiczną OUN jako przyczynę anizokorii. W ostatnich dniach ze względu na infekcję prowadzono nebulizacje przez maskę twarzową, która nie zawsze ściśle przylegała do twarzy dziecka. Ostatnia nebulizacja została przeprowadzona kilkanaście minut przed wystąpieniem 
anizokorii.
Zalecono zmianę maski na ustnik, uzyskując ustąpienie anizokorii po kilkunastu godzinach. Nie obserwowano nawrotu dolegliwości. Dziecko zachowywało się prawidł...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań czasopisma "Forum Pediatrii Praktycznej"
  • Nielimitowany dostęp do całego archiwum czasopisma
  • Dodatkowe artykuły niepublikowane w formie papierowej
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy